Warto wiedzieć
Woda stanowi około 99% objętości filiżanki kawy, dlatego ma bardzo duży wpływ na jej ostateczny smak. Powinna być bezbarwna, bezwonna, świeża, niegazowana i dobrze natleniona. Nie powinna zawierać chloru ani żelaza. Nie może być ani zbyt twarda, ani zbyt miękka.
Zbyt twarda woda pozbawi kawę aromatu i zniekształci jej smak, natomiast zbyt miękka sprawi, że kawa będzie zbyt gorzka lub zbyt kwaśna.
Woda, którą mamy w kranie, często odbiega od standardów, jakie są niezbędne do zaparzenia dobrej kawy. Z reguły jest zbyt twarda, zawiera podwyższoną ilość związków mineralnych, drobne zanieczyszczenia oraz niepożądane substancje zapachowe (np. chlor) lub smakowe.
W celu uzyskania optymalnych parametrów wody można zainstalować filtr lub system odwróconej osmozy, a w warunkach domowych korzystać z wkładów do dzbanków filtrujących wodę. Nie zaleca się używania butelkowanej wody źródlanej lub mineralnej. Źródlana będzie, z reguły, za miękka. Mineralna będzie zawierała zbyt duże ilości materiałów.
Temperatura wody, w zależności od metody parzenia, powinna wynosić od 90 °C do 95 °C.
Twardość całkowita wody: 50-175 ppm.
Współczynnik pH: 6,5-8,0.
Ogólna mineralizacja: 75-225 ppm.
Zasadowość: 40-75 ppm.
Kolejnym czynnikiem mającym znaczący wpływ na smak zaparzonej kawy jest sposób jej mielenia. Mielenie powinno być, przede wszystkim, równe i dostosowane do sposobu zaparzania kawy. Z równo zmielonej kawy wydobędziemy więcej aromatów. Oczywiście, im krótszy czas upłynie od zmielenia do zaparzenia kawy, tym lepiej. Najdrobniej należy zmielić kawę do parzenia w tyglu oraz metodą tradycyjną – w filiżance. Trochę grubiej, ale także drobno, w celu zaparzenia w ekspresie ciśnieniowym. Średnio grubo mielimy do metod przelewowych (ekspres przelewowy, Dripper, Kalita, Chemex, Aeropress) oraz do kawiarki, a najgrubiej do zaparzania w french press. Niezależnie od wybranego sposobu parzenia, im drobniejsze mielenie, tym napar będzie bardziej intensywny, z mniejszą nutą kwasowości. Grubsze mielenie pozwoli natomiast na uzyskanie naparu mniej intensywnego, bardziej klarownego, z większą dozą kwasowości. Do mielenia można używać młynków ręcznych lub elektrycznych. Najbardziej odpowiednie są młynki żarnowe (najlepiej ceramiczne). Mniej zalecane są młynki nożowe, które podczas mielenia mogą nagrzewać kawę i, w rezultacie, powodować utratę części aromatów.
Metody parzenia kawy zasadniczo dzielimy na: przelewowe i ciśnieniowe. Oprócz tych wyróżnia się również inne, niezaliczane do przelewowych lub ciśnieniowych. Wśród sposobów parzenia kawy można wymienić następujące: w tyglu, metodą tradycyjną – w filiżance, w ekspresie ciśnieniowym, w ekspresie przelewowym, przez dripper, kalitę, chemex, aeropress, syfon, w kawiarce, w french press. Nie ma jednego właściwego, jednego najlepszego. Każdy sposób pozwala na uzyskanie innego naparu, bardziej intensywnego albo słabszego, zawiesistego albo klarownego, skondensowanego albo rozwodnionego. Wszystko zależy od preferencji smakowych, a także od sposobu picia kawy, tj. czarnej albo z dodatkami.
obróbka kawy
Jednym z ważniejszych czynników wpływających na smak kawy jest metoda obróbki zebranych owoców kawowca. Głównymi metodami obróbki kawy są: sucha (naturalna) oraz myta.
Obróbka naturalna (natural) jest historycznie najstarsza ze wszystkich metod obróbki kawy. Stosowana jest głównie tam, gdzie zasoby wody są ograniczone, lecz również w celu nadania kawie określonego smaku. Dojrzałe owoce kawowca rozkłada się na cienkich matach lub stołach, do suszenia na słońcu. Owoce są regularnie odwracane, aby nie zgniły lub spleśniały. Po odpowiednim wyschnięciu, łupina jest zdejmowana mechanicznie z ziaren. Naturalny proces obróbki kawy pozwala na uzyskanie mniejszej kwasowości, nadając jednocześnie kawie bardziej ziemistego charakteru. Dzięki długiej styczności ziarna z miąższem, zachodzi fermentacja, dająca w filiżance dużo słodyczy, wyczuwalne nuty owocowe, jagody, truskawki, owoce tropikalne, a także bardzo interesującą winną kwasowość i herbaciany posmak.
W przypadku obróbki mytej (washed), owoce kawowca umieszczane są w zbiorniku z wodą, następnie mechanicznie obierane ze skórki i ponownie umieszczane w zbiorniku z wodą, w którym zachodzi fermentacja. W kolejnej fazie są myte, obierane z resztek miąższu i na końcowym etapie układane do wysuszenia na słońcu. Kawy obrabiane w ten sposób charakteryzują się wyższą kwasowością, delikatnością i szlachetnością, nutami kwiatowymi i owocowymi. Obróbka myta pozwala na uzyskanie tzw. „czystszej” filiżanki, bardziej wyrazistych smaków i aromatów.
Obok obróbki naturalnej i mytej, stosowana jest również trzecia metoda, która stanowi hybrydę dwóch opisanych powyżej (pulped natural). Owoce kawowca są umieszczane w zbiorniku z wodą, następnie obierane ze skórki i większości miąższu i rozkładane do wyschnięcia na słońcu. Metoda ta pozwala na zużycie mniejszej ilości wody niż w przypadku obróbki mytej. Z powodu pozostawienia większej ilości miąższu na ziarnach kawy, zachodzi fermentacja, która nadaje kawie więcej słodyczy niż w przypadku pozostałych metod. Odmianą wyżej opisanej metody jest obróbka „honey”, która z kolei, dzieli się na kolory (biały, żółty, złoty, czerwony, czarny), w zależności od ilości pozostawionego na ziarnach miąższu oraz długości procesu suszenia.
W ostatnim czasie rozwijane są kolejne sposoby obróbki kawy oparte na metodzie „pulped natural”: w otwartym pojemniku wypełnionym wodą z dostępem tlenu (aerobic fermentation), w zamkniętym pojemniku wypełnionym gazem bez dostępu powietrza (anaerobic fermentation), w zamkniętym pojemniku napełnionym dwutlenkiem węgla (carbonic maceration). Opisane metody wzbogacają rezultaty uzyskiwane tradycyjnymi sposobami obróbki, zwiększając odczucie słodyczy, nadając kawie niepowtarzalne smaki i aromaty.
Wybierając kawę, oprócz kraju pochodzenia, stopnia palenia i nut smakowych, warto zwrócić uwagę na sposób jej obróbki, który będzie ważną wskazówką, czego można spodziewać się w filiżance.
wysokość uprawy
Wysokość uprawy ma istotny wpływ na jakość, smak i aromat kawy. Kawy uprawiane na wysokości do 900 m n.p.m., z uwagi na cieplejszy i wilgotniejszy klimat, dojrzewają szybciej przez co mają mniej czasu na rozwój bardziej złożonych komponentów smakowych. Najczęściej są kwaśne, albo gorzkie. Uprawa i zbiory są z reguły zmechanizowane. Znacznie więcej walorów jakościowych i smakowych mają kawy uprawiane na wyższych wysokościach, od 900 do 2500 m n.p.m. Niższa temperatura i mniejsza wilgotność wydłużają proces dojrzewania ziarna, dzięki czemu, kawa uzyskuje bardziej złożone walory smakowe. Pojawiają się nuty orzechowe, czekoladowe, owocowe, kwiatowe, herbaciane. Gorycz staje się delikatniejsza, kwasowość subtelniejsza. Im wyższa wysokość uprawy, tym ziarna są twardsze, co jest szczególnie wyczuwalne przy mieleniu ręcznym. Twarde ziarna uznawane są za szlachetniejsze i cenniejsze.
Wyższe wysokości położenia plantacji, to także większe trudności w uprawie i zbiorach oraz brak możliwości mechanizacji. Dojrzałe owoce kawowca są zbierane ręcznie, w kilku następujących po sobie cyklach, co pozwala uzyskać ziarna najwyższej jakości.
punktacja SCA
Kolejną ze wskazówek przy wyborze kawy może być punktacja SCA (Speciality Coffee Association) opracowana przez Amerykańskie Stowarzyszenie Kawy Wysokiej Jakości. Punktacja jest prowadzona w skali od 0 do 100. Polega na ustandaryzowanej ocenie jakości zarówno zielonego ziarna, jak i naparu uzyskanego po wypaleniu kawy. Punktacja przyznawana jest według ściśle określonych reguł przez odpowiednio przeszkolone osoby. Kawa speciality mieści się w przedziale od 80 do 100 punktów i można mieć pewność, że będzie to zawsze gatunek kawy Arabica. Informacja o liczbie przyznanych punktów jest zazwyczaj umieszczona na opakowaniu kawy. Liczba przyznanych punktów nie ma prostego przełożenia na preferowany smak kawy, daje jednak gwarancję wyboru kawy wysokiej jakości, potwierdzonej przyznaną punktacją.
Odmierzamy 16 g kawy. Gotujemy wodę. Wkładamy papierowy filtr do koszyka, polewamy gorącą wodą i odkładamy na bok. Ustawiamy aeropress otworzem do góry. Mielimy kawę średnio grubo. Wsypujemy kawę do aeropressu. Zalewamy kawę wodą o temperaturze 94 °C, tak aby zamoczyć całą kawę. Czekamy 15 sekund. Mieszamy kawę mieszadłem. Dolewamy resztę wody (łącznie 230ml). Zakręcamy koszyk z papierowym filtrem. Czekamy 45 sekund. Odwracamy aeropress stawiając na kubku. Powoli naciskamy do momentu, aż wyciśniemy cały napar.
Odmierzamy 18 g kawy. Gotujemy wodę. Wkładamy papierowy filtr do drippera, ustawiamy na dzbanku, polewamy gorącą wodą. Mielimy kawę średnio grubo. Wsypujemy kawę do drippera. Ustawiamy na wadze, tarujemy wagę. Włączamy stoper. Kolistymi ruchami polewamy kawę wodą o temperaturze 94 °C, tak aby zamoczyć całą kawę. Czekamy 30 sekund. Mieszamy kawę mieszadłem. Kontynuujemy polewanie, aż uzyskamy łącznie 300 ml naparu, pilnując, aby łączny czas parzenia nie przekroczył 4 minut.
Odmierzamy 34 g kawy. Gotujemy wodę. Przelewamy french press gorącą wodą. Wylewamy wodę. Mielimy kawę grubo. Wsypujemy kawę do french press. Zalewamy kawę 500 ml wody o temperaturze 94 °C. Czekamy 4 minuty. Powoli naciskamy, aż filtr dotknie dna.
O nas
Miniatury to palarnia kawy założona z chęci dzielenia się wyjątkowością speciality coffee - kawy wysokiej jakości.
Speciality coffee to kawa, gdzie każdy etap produkcji jest kontrolowany z dużą starannością, tj. uprawa, zbieranie, obróbka, transport, przechowywanie i palenie. Jest to kawa, która w stupunktowej skali SCA (Specialty Coffee Association) otrzymała, co najmniej 80 punktów.
Kawy pozyskujemy od odpowiedzialnych partnerów hurtowych zorientowanych na uczciwy łańcuch dostaw, którzy podzielają tę samą pasję do piękna speciality coffee.
Kawy palimy głównie w stopniu średnim (omniroast), co pozwala wydobyć z nich zbalansowany bukiet smaków i aromatów oraz daje możliwość parzenia na różne sposoby.
Końcowy efekt zależy od wielu czynników, dlatego dbamy o każdy z nich z największą starannością, od wyboru zielonego ziarna kawy, po precyzję w procesie palenia.
W Miniaturach znajdziecie niewielkie partie kaw, wyselekcjonowane spośród wielu dostępnych, które zwróciły naszą szczególną uwagę.
Warto pamiętać, że zmysł smaku jest bardzo subiektywny. Podawane przez nas nuty smakowe należy traktować jako wskazówkę dotyczącą grup smakowych, a nie jako sztywne i niepodważalne cechy danej kawy. Każdy ma swój ulubiony smak kawy, metodę parzenia, czy sposób delektowania się naparem …
Kawy, które oddajemy w Wasze ręce mają sprawić aby cały proces przygotowania przynosił przyjemność, od mielenia i parzenia, po delektowanie się świeżo zaparzoną kawą.
Najlepsza kawa to taka, która smakuje Tobie.
Ciesz się smakiem kawy!